જો તમારી પાસે બેંકમાં બચત ખાતું છે તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. 31 જાન્યુઆરી 2026થી બેંકો માટે 3 નવા કડક નિયમો લાગુ થવા જઈ રહ્યા છે, જેના કારણે લાંબા સમયથી ઉપયોગમાં ન આવતાં ખાતાઓ બંધ થવાની શક્યતા છે. આ નવા નિયમોનો હેતુ બેંકિંગ સિસ્ટમને વધુ સુરક્ષિત બનાવવાનો અને નિષ્ક્રિય ખાતાઓથી થતી ગેરવપરાશની સમસ્યા દૂર કરવાનો છે. પરંતુ જો ખાતેદારો સમયસર સાવચેત ન રહે તો તેમને સીધું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે.
નવા નિયમો લાવવાની જરૂર કેમ પડી
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બેંકોમાં નિષ્ક્રિય ખાતાઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. ઘણા ખાતાઓમાં લાંબા સમયથી કોઈ લેવડદેવડ થતી નથી, જેના કારણે ફ્રોડ, મની લૉન્ડરિંગ અને ખોટા વ્યવહારોનો ખતરો વધે છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમનકારી સ્તરે નિર્ણય લેવાયો છે કે આવા ખાતાઓ પર કડક નિયંત્રણ લાવવામાં આવે. તેથી 31 જાન્યુઆરી 2026થી તમામ બેંકોને નવા નિયમો ફરજિયાત અમલમાં મૂકવા પડશે.
31 જાન્યુઆરી 2026થી શું બદલાશે
નવા નિયમો લાગુ થયા બાદ બેંક ખાતાઓની સ્થિતિ પર વધુ નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે. જે ખાતાઓ લાંબા સમયથી નિષ્ક્રિય છે અથવા જેમાં જરૂરી દસ્તાવેજો અધૂરા છે, તે ખાતાઓ પર કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવશે. બેંકો દ્વારા ખાતેદારોને અગાઉથી સૂચના આપવામાં આવશે, પરંતુ સમયસર પ્રતિસાદ ન આપનાર ખાતાઓ બંધ થવાની શક્યતા રહેશે.
31 જાન્યુઆરી 2026થી લાગુ થનારા 3 નવા નિયમો
- લાંબા સમયથી કોઈ લેવડદેવડ ન થયેલા નિષ્ક્રિય ખાતાઓને ઓળખી પહેલા સસ્પેન્ડ અને પછી બંધ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થશે
- તમામ ખાતેદારો માટે KYC અપડેટ ફરજિયાત રહેશે, અધૂરા દસ્તાવેજ ધરાવતા ખાતાઓ પર રોક લગાવવામાં આવશે
- એક જ વ્યક્તિ પાસે રહેલા બિનઉપયોગી અને શંકાસ્પદ ખાતાઓની સમીક્ષા કરીને જરૂરી હોય ત્યાં બંધ કરવાની કાર્યવાહી થશે
કયા ખાતાઓ પર સૌથી વધુ અસર પડશે
જે ખાતાઓમાં છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી કોઈ જમા કે ઉપાડ થયો નથી તે ખાતાઓ સૌથી વધુ જોખમમાં છે. ખાસ કરીને ઝીરો બેલેન્સ ખાતા, જૂના બચત ખાતા અને એવા ખાતા જે માત્ર એક વખત ખોલાયા હતા પરંતુ પછી ઉપયોગમાં આવ્યા નથી, તે ખાતાઓ પર બેંકોની નજર રહેશે.
ખાતું બંધ થાય તો શું નુકસાન થઈ શકે
જો ખાતું બંધ થઈ જાય તો તેમાં રહેલી રકમ ઉપાડવાની પ્રક્રિયા લાંબી બની શકે છે. કેટલાક કેસમાં ફરીથી ખાતું સક્રિય કરાવવા માટે વધારાના દસ્તાવેજો અને સમય લાગશે. ઉપરાંત સરકારની ડાયરેક્ટ બેનેફિટ ટ્રાન્સફર યોજનાઓ, પેન્શન અથવા સબસિડી પણ અટકી શકે છે જો તે ખાતા સાથે જોડાયેલી હોય.
ખાતેદારોએ શું કરવું જરૂરી છે
જો તમે તમારું ખાતું ચાલુ રાખવા માંગો છો તો 31 જાન્યુઆરી 2026 પહેલા થોડા મહત્વના પગલાં લઈ લેવા ખૂબ જરૂરી છે. ખાતામાં નાની લેવડદેવડ કરવી, KYC દસ્તાવેજો અપડેટ રાખવા અને બેંક તરફથી આવતા સંદેશાઓને અવગણવા નહીં. આ નાના પગલાં તમારા ખાતાને બંધ થવાથી બચાવી શકે છે.
ગામડાં અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ખાસ ચેતવણી
ઘણા ગામડાં વિસ્તારમાં અને વરિષ્ઠ નાગરિકોના ખાતાઓ લાંબા સમયથી નિષ્ક્રિય રહેતા હોય છે. આવા ખાતાઓમાં ઘણીવાર પેન્શન અથવા સહાય રકમ આવતી હોય છે. જો આ ખાતાઓ સમયસર અપડેટ નહીં થાય તો લાભ અટકી શકે છે, જે મોટી સમસ્યા બની શકે છે.
Conclusion:
31 જાન્યુઆરી 2026થી લાગુ થનારા નવા બેંકિંગ નિયમોનો સીધો અસર સામાન્ય ખાતેદારો પર પડશે. સમયસર સાવચેત રહેવું અને ખાતાની સ્થિતિ ચકાસવી ખૂબ જ જરૂરી છે. નહિતર નિષ્ક્રિય ખાતા બંધ થવાથી આર્થિક અને વ્યવહારિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે. બેંક અને રાજ્ય પ્રમાણે નિયમોમાં ફેરફાર શક્ય છે.