Birth Registration Update: ગુજરાતમાં જન્મ પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate) બનાવવાની પ્રક્રિયા અંગે 2026માં મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા જાહેર કરવામાં આવી છે. અત્યાર સુધી ઘણા નાગરિકોને ત્યારે મુશ્કેલી પડતી હતી જ્યારે બાળકનો જન્મ એક તાલુકાની હોસ્પિટલમાં થયો હોય અને માતા–પિતાનું રહેઠાણ બીજા તાલુકામાં હોય. આ ગુંચવણ દૂર કરવા માટે સરકાર દ્વારા નવી માર્ગદર્શિકા અમલમાં મુકવામાં આવી છે, જેથી જન્મ નોંધણી વધુ સરળ અને એકસરખી બને.
નવી માર્ગદર્શિકાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ
નવી ગાઈડલાઇનનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે જન્મ પ્રમાણપત્ર મેળવવામાં થતા વિલંબ અને કચેરીઓ વચ્ચેની ગેરસમજ દૂર થાય. ઘણી વખત હોસ્પિટલ અને રહેઠાણ અલગ તાલુકામાં હોવાના કારણે અરજી ક્યા તાલુકામાં કરવી તે બાબતે લોકો ગૂંચવાઈ જતા હતા. હવે આ બાબતને સ્પષ્ટ નિયમો દ્વારા સરળ બનાવવામાં આવી છે.
હોસ્પિટલ અને રહેઠાણ અલગ તાલુકામાં હોય તો શું નિયમ લાગુ પડશે
2026ની નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ બાળકના જન્મની નોંધણી મુખ્યત્વે તે તાલુકામાં કરવામાં આવશે જ્યાં બાળકનો જન્મ થયો છે, એટલે કે જે તાલુકાની હોસ્પિટલમાં ડિલિવરી થઈ છે. હોસ્પિટલ તરફથી આપવામાં આવતું જન્મ નોંધણી ફોર્મ તે તાલુકાની જન્મ–મૃત્યુ નોંધણી કચેરીમાં મોકલવામાં આવશે. ત્યારબાદ પ્રમાણપત્ર તૈયાર કરવામાં આવશે, ભલે માતા–પિતાનું કાયમી રહેઠાણ બીજા તાલુકામાં હોય.
રહેઠાણના તાલુકામાં પ્રમાણપત્ર જોઈએ તો શું કરવું
જો માતા–પિતા પોતાના રહેઠાણ તાલુકામાંથી જન્મ પ્રમાણપત્ર મેળવવા માંગે, તો નવી માર્ગદર્શિકા હેઠળ હવે આંતરિક સંકલન વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે. જન્મ થયો હોય તે તાલુકાની કચેરી અને રહેઠાણ તાલુકાની કચેરી વચ્ચે ડિજિટલ માધ્યમથી માહિતી શેર કરવામાં આવશે, જેથી નાગરિકોને અલગ અલગ કચેરીઓમાં દોડધામ ન કરવી પડે.
ઑનલાઇન પ્રક્રિયામાં શું બદલાવ આવ્યો
નવી માર્ગદર્શિકાની સાથે જન્મ નોંધણીની ઑનલાઇન સિસ્ટમને પણ વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી છે. હવે હોસ્પિટલ દ્વારા અપલોડ કરાયેલ માહિતી સીધી સરકારી પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ થશે. માતા–પિતા ઑનલાઇન અરજી કરીને જન્મ પ્રમાણપત્રની સ્થિતિ ટ્રેક કરી શકશે અને પ્રમાણપત્ર ડિજિટલ સ્વરૂપે ડાઉનલોડ પણ કરી શકશે.
સામાન્ય નાગરિકોને શું ફાયદો થશે
આ નવા નિયમથી સમય બચશે, દસ્તાવેજી ગુંચવણ ઘટશે અને પ્રમાણપત્ર સમયસર મળશે. ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારોમાં, જ્યાં ઘણી વખત ડિલિવરી રહેઠાણ તાલુકા બહાર થાય છે, ત્યાં રહેતા પરિવારોને આ માર્ગદર્શિકા ખૂબ રાહતરૂપ સાબિત થશે.
Conclusion: 2026 માં જાહેર થયેલી નવી માર્ગદર્શિકા ગુજરાતમાં જન્મ પ્રમાણપત્ર પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવે છે. હોસ્પિટલ અને રહેઠાણ અલગ તાલુકામાં હોવા છતાં હવે નાગરિકોને અનાવશ્યક મુશ્કેલી નહીં પડે. યોગ્ય માહિતી અને ડિજિટલ પ્રક્રિયાથી જન્મ પ્રમાણપત્ર મેળવવું હવે વધુ સહેલું બન્યું છે.
Disclaimer: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી માટે છે. જન્મ પ્રમાણપત્ર સંબંધિત નિયમો અને પ્રક્રિયામાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા સમયાંતરે ફેરફાર થઈ શકે છે. ચોક્કસ અને તાજી માહિતી માટે હંમેશા અધિકૃત સરકારી સૂચના અથવા સ્થાનિક જન્મ–મૃત્યુ નોંધણી કચેરીનો સંપર્ક કરવો.